QUI TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT DƯA CHUỘT HỮU CƠ

PGS VÂN DU

1. Thời vụ

 Thời vụ theo âm lịch gieo trỉa giống từ ngày 15/11/2025 âm lịch, thu hoạch sau 45 đến 50 ngày.

2. Giống

Giống dưa chuột nếp thơm bản địa bà con tự để giống.

Lượng hạt giống: 30 - 32 gram/sào (khoảng 850 - 900 gram/ha)

3. Làm đất

Đất trồng phải đảm bảo đủ điều kiện cho sản xuất rau theo quy định. Lên luống cao 30cm, khoảng cách luống rộng 1,4 m (rãnh đến rãnh), mặt luống rộng tối thiểu 40cm, dễ thoát nước. Sau mỗi vụ nên giữ nguyên luống, cho nước ngập luống khoảng 10 ngày và có thể sử dụng máy xới mini làm đất trên mặt luống. Có thể che phủ nilon mặt luống để giữ ẩm, hạn chế cỏ dại.

4. Mật độ trồng

Mật độ: 1.200 - 1.300 cây/sào (33.000 - 36.000 cây/ha).

5. Bón phân

- Liều lượng bón: có thể lựa chọn các loại phân hữu cơ và liều lượng bón

Bột đậu tương (hoặc khô dầu đậu tương) 30 - 40 kg/sào (800 -1.100 kg/ha) và ngô bột 10 - 15 kg/sào (300 - 450 kg/ha)

Lưu ý: Nếu dùng các vật liệu này thay thế hoàn toàn cho phân ủ sẽ  không hợp lý vì các loại vật ;iệu này chủ yếu giàu protein, khi được vi sinh vật phân hủy làm tách thành các axit amin và chuyển hóa thành đạm amino và nitorat để cây sử dụng. Có nghĩa vật liệu này chỉ nên là dinh dưỡng bổ sung đạm cho cây trồng khi cần. Nếu chỉ dùng mỗi vật liệu này sẽ mất cân đối

Hoặc phân hữu cơ nguồn gốc động vật xử lý nhiệt (như Fertiplus, Nature...): 20 - 40 kg/sào (550 - 800kg/ha) và ngô bột 10 - 15 kg/sào (300 - 450 kg/ha).

 Hoặc phân chuồng ủ hoai mục 500 - 600 kg/sào (15.000 - 17.000 kg/ha) và ngô bột 10 - 15 kg/sào (300 - 450 kg/ha) Tùy theo cây trồng và lượng bón vụ trước để tăng hoặc giảm lượng đậu tương.

 - Phương pháp bón:

Bột đậu tương (hoặc khô dầu đậu tương), phân hữu cơ nguồn gốc động vật  xử lý nhiệt và ngô bột  bón lót 100% khi làm đất. Lưu ý không bón trực tiếp vào cây.

Phân chuồng ủ hoai mục: Bón làm 2 đợt, đợt 1 bón lót 70%, đợt 2 bón thúc lượng còn lại khi cây bắt đầu có nụ hoa. Tùy theo tình trạng của cây trồng, điều kiện đất đai mà có thể bổ sung dinh dưỡng cho cây bằng cách ngâm phân hữu cơ ủ hoai mục với nước hoặc chắt dịch ngâm hòa loãng với nước để tưới bổ sung cho cây.

 Luân canh với cây đậu tương để cải tạo đất. Khi thu hoạch đậu tương tiến hành cày vùi toàn bộ với nơi thuận lợi nguồn nước hoặc ủ với nơi không thuận lợi nguồn nước.

6. Tưới nước và chăm sóc

Sử dụng nguồn nước đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định. Tưới nước đủ ẩm từ sau khi trồng đến khi thu hoạch. Tiêu nước kịp thời khi ngập úng. Áp dụng biện pháp tưới rãnh hoặc tưới nhỏ giọt.

Làm cỏ cần kết hợp cắt tỉa lá già, lá bị bệnh giả sương mai, lá bị dòi đục hại nặng đem tiêu hủy.

7. Làm giàn

Làm giàn khi cây xuất hiện tua cuốn, cao khoảng 30 - 35cm, kiểu chữ A. Một sào cần 1.400 - 1.600 cây dèo (dóc) cao 2m, mỗi cây cắm 1 cây dèo, 1 giàn có từ 2 - 3 nẹp ngang. Thân dưa chuột vươn lên rất nhanh nên phải buộc cây vào giàn dọc theo cây dèo, cứ 2 - 3 ngày buộc 1 lần.

 8. Phòng trừ sâu bệnh

Các đối tượng sâu, bệnh hại chính: sâu xám, sâu khoang, sâu xanh sọc dưa, rệp, bọ trĩ, ruồi đục lá, bệnh đốm phấn vàng, bệnh phấn trắng, ruồi đục quả.

Luân canh với cây cải xanh, khi cây cải xanh ra hoa cày vùi kết hợp ngâm nước khoảng 10 ngày để hạn chế sâu bệnh trong đất.

Sử dụng nấm đối kháng Trichoderma ủ với phân hữu cơ hoai mục.

Vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch cỏ dại, tàn dư cây trồng kết hợp sử dụng các chế phẩm sinh học EMINA, BIOEM, EM,... để ủ. Ngắt bỏ lá bị bệnh hại, nhổ bỏ cây bị bệnh, ngắt ổ trứng, bắt giết sâu non (sâu xám bắt vào buổi tối). Luân canh với cây trồng khác họ.

Tạo môi trường thuận lợi cho thiên địch phát triển, dẫn dụ, xua đuổi côn trùng gây hại như: hoa cúc, hướng dương, soi nhái, sen cạn, ba lá, linh lăng, húng, bạc hà, hành, tỏi, xả, gừng,...trồng xen vào các luống rau hoặc đầu luống rau.

Sử dụng các loại thuốc thảo mộc chiết xuất từ gừng, tỏi, ớt, hoặc thuốc sinh học được phép sử dụng trong sản xuất hữu cơ như: Aizabin, Anisaf 01, Anisaf 02, Thần Điền, TP Zep...

9. Thu hoạch

Dưa chuột cho thu hoạch liên tục từ 1-2 ngày/lần, cần thu sớm khi quả đủ trọng lượng, không để già. Quả nên thu vào buổi sáng, thu hoạch nhẹ nhàng, tránh đứt dây. Đóng gói vào bao bì sạch sẽ để vận chuyển đến nơi tiêu thụ.

10. Ghi chép hồ sơ

- Tổ chức, cá nhân sản xuất rau hữu cơ phải lập biểu mẫu, ghi chép đầy đủ thông tin về toàn bộ quá trình sản xuất và lưu giữ hồ sơ tối thiểu 01 năm tính từ ngày thu hoạch để truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

- Giống, gốc ghép: Tên giống, nơi sản xuất, hóa chất xử lý và mục đích xử lý (nếu có).

- Phân bón: Tên phân bón, nơi sản xuất, thời gian sử dụng, liều lượng, phương pháp bón, thời gian cách ly.

- Thuốc bảo vệ thực vật: Tên dịch hại, tên thuốc, nơi mua, lý do sử dụng, thời gian sử dụng, nồng độ, liều lượng, dụng cụ phun, người phun thuốc, thời gian cách ly.

- Sản phẩm: tên sản phẩm, ngày thu hoạch, mã số lô, tên và địa chỉ khách hàng         

11. Quản lý thu hoạch – sơ chế

Địa điểm, nhà xưởng, nước sơ chế, thu gom và xử lý chất thải, vệ sinh cá nhân; thiết bị, dụng cụ sơ chế... phải tuân thủ theo quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-132:2013/BNNPTNT và Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-2015.

Không sử dụng chất bảo quản, phụ gia trong sản phẩm rau hữu cơ; trong quá trình thu hoạch, sơ chế đóng gói và vận chuyển không được để sản phẩm rau hữu cơ lẫn với sản phẩm rau sản xuất theo quy trình thông thường.